Ayasofya Hakkında Bilinmesi Gerekenler

DefineRuhu.Com

Yönetici
YÖNETİM
VİP Üye
Katılım
19 Ocak 2020
Mesajlar
307
Tepkime puanı
700
Merhaba arkadaşlar hastamdan dolayı konu açmayı zaman zaman unutuyorum. Zaman bulmuşken de son zamanlarda çok konuşulan Ayasofya ile ilgili bazı temel bilgileri derlemek istedim. Müzeden camiye dönüşmesiyle ilgili insanların merak ettiği Ayasofya ile en temel bilgileri tek başlık altında toplamaya çalıştım. Umarım faydası olur.

ayasofya1.jpg

1. Ayasofya ismi ilk ismimiydi, nereden geldi, ne zaman koyuldu?

Ayasofya ilk yapıldığında "Büyük Kilise" anlamına gelen Megale Ekklesia diye adlandırılmıştı. 5. yüzyıldan itibaren ise "Sophia" olarak adlandırıldı. Ancak halk bu isme hemen alışamadı ve bir süre daha "Büyük Kilise" demeye devam etti. İstanbul'un fethinden sonra ise bugünkü adıyla anılmaya başlandı.

Yapının adının nereden geldiğine yönelik görüşlerden; Sophia adında bir azizeye adandığı fikri yanlış. Kilise, Theia Sophia yani, Hıristiyan üçlemesinin ikinci ögesi olan Kutsal Hikmet’e adanmıştı. Daha sonra adını aldığı Ayasofya kelimesi, Aya (kutsal, azize) ve Sophos (bilgelik) kelimelerinden oluşarak kutsal/ilahi bilgelik anlamına geliyor.

2. Nasıl ve ne zaman inşaa edildi?

Bu sorunun aslında tek bir cevabı yok. Çünkü Ayasofya üç kez inşaa edildi. Daha doğrusu farklı dönemlerde farklı inşaat amaçları eklenerek bir hale geldi diyebiliriz. En başından itibaren anlatacak olursak şu şekilde:

I. Konstantinos (324-337) tarafından Hıristiyanlık meşru bir inanç olarak kabul edildikten sonra, imparatorluğun farklı alanlarında büyük kiliselerin yapımına başlandı. Ayasofya’nın ilk binası birinci tepede (Sarayburnu), 4. yüzyılda ahşap yapılı bir bazilika şeklinde yapıldı. Genellikle bu ilk yapı, I. Konstantinos’a (324-337) atfedilse de kilise, oğlu Konstantios (337-361) zamanında bitirilmişti ve Ayasofya’nın ilk yapısının açılış töreni 15 Şubat 360’ta yapıldı.

Bu ilk binanın fazla uzun ömürlü değildi. 20 Haziran 404’te patrik İoannes Khrysostomos’un sürgün edilmesi ve ardından meydana gelen ayaklanmada çıkan yangında kilise yandı. II. Theodosius (408-450) yapıyı beş nefli olarak tekrar inşa ettirdi ve kilise 10 Ekim 415’te tekrar açıldı.

İkinci kilise, İustinianus (527-565) ve karısı aleyhine, 13-14 Ocak gecesi 532’de çıkan Nika ayaklanmasında tekrar yandı. Bunun üzerinde imparator kiliseyi, önceki haline uygun olarak restore etmek yerine çığır açıcı ve eski binalardan daha büyük bir kilise inşa etmeleri için Trallesli Anthemios ve Miletoslu İsidoros’u görevlendirdi. Prokopios (500-562?), kilisenin tekrar inşaa çalışmalarına 23 Şubat günü başlandığını yazdı. Günümüze ulaşan Ayasofya da bu tarihte yeniden yapılan yapıydı. Yapının inşası 537 yılına dek sürdü. İustinianus’un yapıyla doğrudan ilgilendiği biliniyor. Ayasofya 27 Aralık 537’de büyük bir törenle açıldı.

3. Ayasofya'nın malzemeleri nereden getirildi?

Bu konuda en bilinen şey, mermerlerinin ve sütunlarının antik kentlerden getirildiği bilgisidir.Yukarda da bahsettiğimiz gibi ikinci kiliseyi inşaa ettiren İustinianus, kilisenin yeniden inşası için imrapatorluğun her yerinden malzemeler istetti ve eski yapıların işlenmiş malzemelerini de toplattı. Bunun üzerine Mısır’da Heliopolis’ten sekiz büyük kırmızı porfir sütun, Batı Anadolu Ephesos’ta Artemis Tapınağı’ndan, Kyzikos ve Suriye’de Ba‘lebek’ten sütunlar getirildi. Ayrıca yine farklı bölgelerden farklı cins ve renklerdeki mermerler buraya taşındı.


ayasofya6.jpg

4. İnsan Figürleri

Ayasofya'nın camiye dönüştürülmesi ile tartışma konusu olan konulardan bir tanesi de yapının içinde bulunan Apsis Mozaiği ve Apsisteki iki melek figürüdür. Öyle ki bazı din adamlarına göre bu figürlerin olması camiide kılınana namazı zedeleyecek ölçüde. Ancak yetkililer ise bu figürlerin şüphe uyandırmayacak şekilde ve orjinalliği bozulmadan bir uygulama yapılacağını belirtti (takip ettiğim kadarıyla). Bunları söyledikten sonra biraz da bu figürler hakkında bilgi verelim.

İkonoklazm dönemiyle birlikte yapıda bulunan tüm figürlü mozaiklerin kaldırıldığı düşünülüyor. 843 yılında bu dönemin sona ermesinin ardından, Ayasofya’da ilk figürlü mozaik olan Apsis Mozaiği yapıldı. Mozaikte; ortada Meryem, değerli taşlarla süslü ve minderli bir tahtta oturur pozisyonda betimlenmiş. Kucağında ise çocuk İsa’yı tutuyor.
 

Kamhi Leonard

Anu_ŞaVaN
Yönetici
YÖNETİM
Katılım
19 Ocak 2020
Mesajlar
837
Tepkime puanı
1,937
Konum
YaŞaMıN OlduĞu HeR YeR
Web sitesi
defineruhu.com
Emeğine yüreğine sağlık hocam 😊
Gündem ayasofya olunca
Veya olsun olmasın yer vermek bir başka ayrıcalık ...
Yaklaşık 29 senedir istanbuldayim hiç girmedim
Sadece bir kez hariç oda restore yapıldığı zaman 2002 2004 yılları idi yanılmıyorsam
Girişler yasaktı arkadaşım restore yapıyordu
Hoş onunda izini kaybettim
Ama sanırım en güzel ben gezdim 😊
Çünkü ziyaretçilere yasak bölümlerde gezdirdi beni sağolsun 😊
 

DefineRuhu.Com

Yönetici
YÖNETİM
VİP Üye
Katılım
19 Ocak 2020
Mesajlar
307
Tepkime puanı
700
Emeğine yüreğine sağlık hocam 😊
Gündem ayasofya olunca
Veya olsun olmasın yer vermek bir başka ayrıcalık ...
Yaklaşık 29 senedir istanbuldayim hiç girmedim
Sadece bir kez hariç oda restore yapıldığı zaman 2002 2004 yılları idi yanılmıyorsam
Girişler yasaktı arkadaşım restore yapıyordu
Hoş onunda izini kaybettim
Ama sanırım en güzel ben gezdim 😊
Çünkü ziyaretçilere yasak bölümlerde gezdirdi beni sağolsun 😊
Usta o tadilat zamanında ben de istanbuldaydım gezme amaçlıydı. Hatırlıyorum çevresini çevirmişlerdi komple.
 

Kamhi Leonard

Anu_ŞaVaN
Yönetici
YÖNETİM
Katılım
19 Ocak 2020
Mesajlar
837
Tepkime puanı
1,937
Konum
YaŞaMıN OlduĞu HeR YeR
Web sitesi
defineruhu.com
Usta o tadilat zamanında ben de istanbuldaydım gezme amaçlıydı. Hatırlıyorum çevresini çevirmişlerdi komple.
Aynen ustam uzun suren bir tadilatti arka kisimda cevre duzenlemeside yaptilar hatta o tadilatla
Ve girişteki sol duvarları falan hep o tadilatta yenilediler
 
Üst Alt